OPDT   OIL & PROTEIN SEEDS DEVELOPMENT TRUST
OAC   OILSEEDS ADVISORY COMMITTEE

OPDT
OIL & PROTEIN SEEDS DEVELOPMENT TRUST

OAC
OILSEEDS ADVISORY COMMITTEE


Canolafokus 104   Desember 2021

Canola cultivarevaluasie: Wes- en Suid-Kaap 2021

PJA Lombard, L Smorenburg en J Strauss

Inleiding

Gedurende 2021 is die aantal proewe in die Swartland en Suid-Kaap na 5 lokaliteite vermeerder. Daar is op Langgewens en Tygerhoek twee saaidatumproewe aangeplant, asook 'n eliteproef op beide lokaliteite. Vloede in Mei het tot gevolg gehad dat die een saaidatumproef en Elite proef op Tygerhoek afgeskryf is. Die proewe by Caledon en Hopefield was deur ystervarke en tarentale beskadig en gevolglik afgeskryf. In die 2021-seisoen is 'n totaal van 13 cultivars in die cultivarevaluasieprogram getoets en het bestaan uit drie konvensionele, vyf Cl (Clearfield, Imasamoks-tolerant) en vyf van die TT-groep (Triasien-tolerant) cultivars. In 2021 is vier nuwe cultivars getoets en alle cultivars was, soos die afgelope paar seisoene, bastercultivars.

Klimaat

Die reënval op Langgewens in die Swartland was slegs 6mm minder as die langtermyngemiddelde, hoewel die reënval tydens Junie, Julie en September minder was as die langtermyngemiddelde. Reënval laat in Augustus het die effek van die droë September verminder. Die maksimumtemperature tot Junie was bogemiddeld hoog. Die temperature en veral die minimumtemperatuur was gemiddeld 1.5°C laer as die langtermyngemiddeld tydens die blom- en saadvulstadium (Julie tot September). Die hoër temperature tesame met die gemiddelde reënval was waarskynlik ideaal vir gewasverbouing tot Junie. Canolaplante is baie gevoelig vir hoë temperature tydens die periode vanaf blom (Julie) tot met die einde van saadvul. Die koeler temperature het ook in September voorgekom. Die sameloop van klimaatsomstandighede in 2021 het tot gevolg gehad dat baie goeie saadopbrengste voorgekom het.

Tygerhoek in die Suid-Kaap het gedurende Mei 2021 so veel as 397mm reën ontvang. Dit het 'n probleem geskep dat sommige lande oorgeplant moes word en ander eers in Junie geplant kon word in die westelike deel van die Suid-Kaap. Die reënval in die maande na Mei was onder gemiddeld met die uitsondering van Julie wat 22mm meer as die langtermyngemiddeld ontvang het.

Bo-gemiddeld warm temperature het voorgekom in die periode tot Junie, waarna die gemiddelde minimum temperature tot 0.9°C laer as die langtermyn temperature gedaal het. Gemiddelde minimumtemperatuur gedurende Julie, was 1.4°C laer as die langtermyngemiddeld. Soos reeds bespreek, is dit die periode wat die plante blom en peule vul en is dit baie afhanklik van gunstige temperature. Die minimumtemperature was ook 0.7°C laer gedurende Oktober, wat beteken dat die canola in die Overberg gunstige temperature gehad het tydens die saadvulperiode. Gevolglik kan 'n baie goeie opbrengs te wagte wees.

Figuur 1: Maandelikse reënval vir 2021 sowel as langtermyn (20 jaar) by Langgewens
Figuur 1: Maandelikse reënval vir 2021 sowel as langtermyn by Langgewens
Figuur 2: Maandelikse minimum- en maksimumtemperatuur, sowel as langtermyn (15 jaar), by Langgewens vir 2021
Figuur 2: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur by Langgewens vir 2021
Figuur 3: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn (20 jaar) by Tygerhoek
Figuur 3: Maandelikse reënval vir 2020 sowel as langtermyn by Tygerhoek
Figuur 4: Maandelikse minimum- en maksimumtemperatuur by Tygerhoek vir 2020 en oor die langtermyn (15 jaar)
Figuur 4: Maandelikse minimum en maksimum temperatuur by Tygerhoek vir 2020

Resultate

Die opbrengsresultate word opgesom in Tabel 1 vir die onderskeie gebiede. Die "Clearfield (Cl)" en "Triasien tolerante (TT)"-cultivars se data is geskei van die konvensionele cultivars.

Die Swartlandproewe is gedurende die afgelope seisoen blootgestel aan gemiddelde vogtoestande met laer as normale temperature tydens blom- en saadvulperiode. Die droë periode gedurende September het veral die opbrengs by Eendekuil en veral die langer groeiseisoencultivars benadeel. Uiters min Sclerotinia het voorgekom in 2021. In die Swartland het die gemiddelde opbrengste per proef gewissel tussen 3683kg ha-1 (Langgewens 1ste aanplanting) tot 1596kg ha-1 by Eendekuil.

Tabel 1: Swartland saadopbrengste vir 2021 (kg ha-1)
Langgewens 1 Langgewens 2 Philadelphia Eendekuil Swartland
Ontkiemingsdatum 15 Mei * 27 Mei 15 Mei * 15 Mei *
Diamond 3973 ab 3326 a 2595 ab 2305 a 3050 a
Quartz 4001 ab 2511 bc 2530 b 1945 abc 2747 bc
Hyola 90013 3821 ab 2273 d 2285 bcd 2072 ab 2613 bcd
Konv. Gem. 3932 2703 2470 2107 2803
44Y90 3854 ab 2778 bc 2512 b 1442 cdef 2646 bcd
43Y92 3863 ab 2800 b 2932 a 1774 cde 2842 ab
45Y93 3919 ab 2549 bc 2517 b 1321 def 2577 cd
44Y94 4250 a 2731 bc 2609 ab 1267 ef 2714 bc
45Y95 3632 b 2616 bc 2394 bc 1014 f 2414 d
Cl. Gem. 3904 2695 2593 1363 2639
Hyola 559 TT 2654 d 2275 d 2050 cd 1294 def 2068 e
Hyola 650 TT 3176 cd 2298 c 2085 cd 1039 f 2150 e
Alpha TT 3232 c 2781 bc 2577 ab 1839 abc 2607 bcd
Hyola 350 TT 3706 ab 2705 bc 1975 d 1780 bcd 2542 cd
Blazer TT 3796 ab 2663 bc 2476 b 1660 bcde 2649 bcd
TT. Gem. 3313 2544 2233 1522 2403
Proef Gem. 3683 2639 2426 1596 2586
kv 8.92 11.27 9.39 18.78 11.24
kbv 553.91 501.46 384.22 505.21 235.72

Cultivars gemerk met dieselfde letter verskil nie betekenisvol van mekaar nie.
* Eerste betekenisvolle reënval na die plantdatum.

Swartland

Die konvensionele groep cultivars het uit drie in totaal bestaan. Die cultivar Diamond (3050kg ha-1) het die hoogste opbrengs gegee gevolg deur Quartz (2747kg ha-1) en die nuwe cultivar Hyola 90013. Laasgenoemde twee se opbrengste was betekenisvol laer as die van Diamond.

Daar is vyf Cl-cultivars in 2021 getoets, en 43Y92 (2842kg ha-1) het die hoogste opbrengs binne die groep gelewer. Die nuwe Cl-cultivar 44Y94 het die 2de hoogste opbrengs (2714kg ha-1) gelewer gevolg deur 44Y90 (2646kg ha-1).

Die nuwe TT-cultivar Blazer TT het die hoogste opbrengs (2649 kg ha-1) binne die groep gelewer, gevolg deur Alpha TT en Hyola 350TT. Die drie cultivars het nie betekenisvol van mekaar verskil nie.

Tabel 2: Suid-Kaap saadopbrengste vir 2021 (kg ha-1)
Tygerhoek Riversdal Napier Suid-Kaap
Plantdatum 21 April 26 April 30 April
Diamond 2969* efg 3132* ab 3001 defg 3034 def
Quartz 3350 bcde 3532 a 3464 abcd 3449 abc
Hyola 90013 3240 cdef 2872 b 3440 abcde 3184 cde
Konv. Gem. 3186 3179 3302 3222
44Y90 3611 abcd 3399 ab 3392 abcde 3467 abc
43Y92 3779 ab 3536 a 3732 abc 3682 ab
45Y93 3661 abc 2921 ab 3853 a 3478 abc
44Y94 3836 ab 3405 ab 3263 bcdef 3501 abc
45Y95 3935 a 3483 ab 3821 ab 3746 a
Cl. Gem. 3764 3349 3612 3575
Hyola 559 TT 2659 g 3100 ab 2885 efg 2881 efg
Hyola 650 TT 2815 fg 2844 b 2705 fg 2788 fg
Alpha TT 3140 defg 3285 ab 3235 cdef 3220 cd
Hyola 350 TT 2653* g 2882* b 2549 g 2694 g
Blazer TT 3363 bcde 3315 ab 3507 abcd 3395 bc
TT. Gem. 2926 3085 2976 2996
Proef Gem. 3309 3208 3296 3271
kv 8.84 11.98 10.35 10.44
kbv 493.29 648.1 575.27 321.04

Die voorkoms van Sclerotinia was baie hoog by die cultivars. Die perseel by Napier was nie besoek na die oes om omvang van infeksie te bepaal nie. Proewe was slegs een keer vir Sclerotinia gespuit. Die persentasie siek plante op Riversdal het tussen 40% en 50% gewissel.

Die gemiddelde opbrengs van die TT-cultivars was 14.3% en 13% minder as die konvensionele cultivars in onderskeidelik 2021 en 2020. Die Cl-cultivars se opbrengs was gemiddeld 4.9% minder as die opbrengs van die konvensionele groep cultivars.

Suid-Kaap

In die Rûens (Tabel 2) het die proefgemiddeldes min gewissel tussen Tygerhoek 1ste saaidatum (3309kg ha-1) en Riversdal (3208kg ha-1). Die gemiddelde opbrengs was 3271kg ha-1 teenoor 3704kg ha-1 en 1678kg ha-1 in 2020 en 2019 onderskeidelik.

Weens die lang groeiseisoen het die Cl-cultivar met die langer groeiseisoen die hoogste opbrengs in die proewe gelewer. Die gemiddelde opbrengs van die nuwe cultivar 45Y95, was 3746kg ha-1. Die Cl-cultivar met die tweede hoogste opbrengs in 2021 was 43Y92 (3682kg ha-1). Geen van die vyf cultivars binne die groep het betekenisvol van mekaar verskil nie.

Die konvensionele cultivar Quartz (3449kg ha-1) het die hoogste gemiddelde opbrengs in die konvensionele groep en in die Suid-Kaap, net soos in 2020, gelewer. Dit is gevolg deur Hyola 90013. Diamond kon weens die voorkoms van Sclerotinia, in nie een van die drie proewe volgens opbrengspotensiaal presteer nie. Proewe was in die Suid-Kaap slegs een keer vir Sclerotinia gespuit, maar dit was nie voldoende vir goeie beheer in 2021 nie.

Die nuwe TT-cultivar, Blazer TT, het soos in die Swartland, die hoogste opbrengs (3395kg ha-1) binne die groep gelewer, gevolg deur Alpha TT, waarvan die opbrengs nie betekenisvol laer was nie. Soos die geval met Diamond, was Hyola 350 TT se opbrengs ook laer as die cultivar se potensiaal.

Die gemiddelde opbrengs van TT-cultivars was 7% en 17.9% laer as die konvensionele- en Cl-cultivars onderskeidelik. In 2020 was die verskil in die Suid-Kaap onderskeidelik 8% en 23%. Die opbrengs van die Cl-cultivars was 10.9% beter as die konvensionele groep.

Gevolgtrekking

Die impak van die weerstoestande was soos in die 2020-seisoen, baie goed vir saadproduksie. Die koel Augustus en September het tot gevolg gehad dat die groeiseisoen langer as normaal was. Die 2019-seisoen wat warm en droog was in die lente in teenstelling met die afgelope twee seisoene, beklemtoon die geweldige impak wat klimaatsverandering op produksie in die Wes-Kaap kan hê.


Cultivarkeuse en beskikbare opsies vir 2022

PJA Lombard, L Smorenburg en J Strauss

BELANGRIK: Die afgelope twee seisoene het ons gesien watter positiewe invloed klimaat op produksie kan hê. Dit staan in skrille kontras met die 2019-seisoen wat droog en baie warm in die lente was. Dit is onmoontlik om voorsiening te maak vir sulke klimaatuiterstes. Nogtans is goed aangepaste cultivars noodsaaklik vir sukses.

  1. Beskikbaarheid van saad

    Weereens word ons gekonfronteer met die invloed van klimaat nie net plaaslik nie, maar ook in ander wêrelddele. Saadproduksie was in veral die noordelike halfrond baie moeilik, wat tot gevolg het dat saad van sekere cultivars nie beskikbaar mag wees nie. Droogtes en té nat periodes vorm deel van die klimaatsvoorspellingmodelle.

  2. Saadopbrengs

    is ten alle tye belangrik. Daar is egter 'n paar faktore wat in berekening gebring moet word alvorens ons besluit op 'n cultivar (tabel 1 en 2). In 2022 is dit moontlik dat produsente aanpassings sal moet maak, aangesien eerste keuse cultivars nie altyd beskikbaar mag wees nie.

  3. Onkruidbestuur

    Cultivarkeuse word eerstens bepaal deur die chemiese program (2020 in hierdie geval) en tweedens, die onkruid wat beheer moet word. Die moontlikheid van groep 2 onkruiddoder (SU's) oordrag moet ook die keuse van cultivar bepaal. Cl-saailinge is minder gevoelig (nie bestand nie) vir SU-oordrag in die grond. Ons kan nie TT- en konvensionele cultivars met veiligheid op lande plant waar oordrag van groep 2 onkruiddoder moontlik is nie (let asb op die onthoudingsperiode vir canola op die etiket).

    Die konvensionele- en Cl-cultivars is baie groeikragtig en waar die stand goed genoeg is help dit baie met die onderdrukking van onkruid. Onthou TT-cultivars vorm minder biomassa as die ander groepe, gevolglik is digter stand vir die oorskadu-effek baie belangrik by dié groep.

  4. Dit is die ideaal om na meer as een jaar se data te kyk

    Die 2020/21-groeiseisoene was in vele opsigte die teenoorgestelde van 2019. Dit gee ons die geleendtheid om 'n cultivar onder die beste en moeilikste omstandighede te meet. Dit is ook belangrik om te kyk hoe die cultivar in beide die Swartland en Suid-Kaap presteer het, want dit dui op aanpasbaarheid en kan bestuursbesluite beïnvloed.

  5. Fisiologiese ontwikkelingstempo

    en veral die aantal dae tot blom en tydperk van blom, is belangrik. Die 2020/21-seisoene het die langer groeiende cultivars bevoordeel. Alle areas is nie geskik vir die stadiger cultivars nie. In areas waar die reën normaalweg vroeg afsny, moet verkieslik korter groeiseisoen cultivars geplant word (Tabel 1).

    Fisiologiese ontwikkelingstempo van canola
    Fisiologiese ontwikkelingstempo van canola
  6. TT-cultivars

    ... het as 'n groep laer saadopbrengs as konvensionele en Cl-cultivars.

  7. Swartstamweerstand

    Dit word aanbeveel dat produsente in gebiede met 'n hoë swartstamrisiko cultivars aanplant met goeie swartstamweerstand (Tabel 3 en 4). 'n Swambespuiting tydens 4-6 blaarstadium word vir twee redes aanbeveel:

    • wanneer 'n cultivar minder goeie tot swak weerstand het (in 'n area met redelike hoë swamdruk), en
    • as daar in 'n omgewing aangeplant word met hoë swartstamdruk (sien Canolafokus 93 en Canolafokus 94).
    Swartstaminfeksie in die stam

    Inligting en eienskappe van die cultivars word opgesom in Tabel 3. Die inligting sluit in dae tot blom en tydperk van blom, sowel as opbrengspotensiaal. Die swartstamindeks word in twee kolomme verdeel. Die 2de kolom gee die swartstamindeks nadat saad met die saadbehandelingsmiddels Jockeyj, Saltros of Ilivoi behandel is. Dis belangrik om kennis te neem dat daar meer chemiese opsies bestaan ten opsigte van saadbehandeling van canolasaad. Die keuse van saadbehandeling word egter deur die maatskappy wat die saad invoer, vasgestel.

    Tabel 1: Swartland saadopbrengste uitgedruk as persentasie van die proefgemiddelde vir 2019 tot 2021
    2019 2020 2021 Plasing 2018-2020 Plasing 2019 & 2020 Plasing
    SWARTLAND
    Quartz 124 113 106 2 113 2 110 2
    Diamond 124 114 118 1 118 1 116 1
    Konv. Gem. 113 103 112 115 113
    44Y90 95 117 102 3 107 2 110 2
    43Y92 111 115 110 1 112 1 113 1
    45Y93 106 100 4 103 3
    44Y94 105 2
    45Y95 93 5
    Cl Gem. 99 112 104 110 109
    Alpha TT 102 97 101 2 99 1 99 1
    Hyola 350 TT 98 88 98 3 94 2 93 2
    Hyola 650 TT 83 87 83 4 85 4 85 4
    Hyola 559 TT 87 94 80 5 88 3 88 3
    Blazer TT 102 1
    TT Gem. 90 90 91 91 91

    In die Swartland het die konvensionele cultivar, Diamond in 2019, 2020 en 2021 die beste gevaar binne die konvensionele groep. Diamond en Quartz het oor die afgelope twee seisoene onderskeidelik 16% (Diamond) en 10% (Quartz) beter gevaar as die proefgemiddeld. Hyola 90013 is die eerste keer in 2021 getoets en was 3de binne die konvensionele groep.

    In die Suid-Kaap was Quartz binne die konvensionele groep van cultivars wat ook die afgelope 3 jaar die beste opbrengs gehandhaaf het. Quartz het in al drie seisoene 'n beter opbrengs as Diamond gehad (Tabel 2). Die nuwe cultivar Hyola 90013 was in 2021 die 2de beste produseerder in die konvensionele groep.

    Slegs twee Cl-cultivars was in 2019 tot 2021 in die cultivarproewe getoets. Die cultivar 43Y92 het die hoogste opbrengs oor die afgelope seisoene gelewer. Die nuwe cultivar 44Y94 het die 2de hoogste opbrengs in 2021 gelewer.

    In die Suid-Kaap was min verskil tussen 44Y90 en 43Y92 oor die afgelope drie seisoene. Gedurende die 2021-seisoen het die stadiger cultivar 45Y95 die beste gevaar binne die groep.

    Die TT-cultivar Alpha TT het in beide die Swartland en die Suid-Kaap oor die afgelope drie seisoene hoër opbrengs as die res van die cultivars gelewer. Die nuwe cultivar Blazer TT het egter in 2021 beter gevaar as Alpha TT. Blazer TT is later fisiologies ryp as Alpha TT en kon dus die langer groeiseisoen goed benut.

    Tabel 2: Rûens saadopbrengste uitgedruk as persentasie van die proefgemiddeldes vir 2019 tot 2021
    2019 2020 2021 Plasing 2019-2021 Plasing 2020 & 2021 Plasing
    Quartz 129 110 105 112 1 108 1
    Diamond 122 103 93* 103 2 98 2
    Hyola 90013 97
    Konv. Gem. 111 99 99 107 103
    44Y90 112 113 106 110 1 110 1
    43Y92 117 108 113 112 2 110 2
    45Y93 123 106 115 2
    44Y94 107
    45Y95 115
    Cl Gem. 108 114 109 111 112
    Alpha TT 104 99 98 100 1 99 1
    Hyola 350 TT 96 88 82* 88 3 86 4
    Hyola 650 TT 89 96 85 90 2 91 2
    Hyola 559 TT 83 88 88 87 4 88 3
    Blazer TT 104
    TT Gem. 92 91 92 91 91

    * Die voorkoms van Sclerotinia was baie hoog in die persele. Die perseel by Napier was nie besoek na die oes om omvang van infeksie te bepaal nie. Proewe was slegs een keer vir Sclerotinia gespuit. Die persentasie siek plante op Riversdal het tussen 40% en 50% gewissel.

    In tabel 3 word die eienskappe van die cultivars opgesom. Dis belangrik om na die lengte van die groeiseisoen te kyk, asook swartstamweerstand en opbrengs. Die swartstamweerstand van 45Y95 en Hyola 90013 is nog onbekend. Cultivars se groeiseisoen wat in rooi gemerk is, dui op langer groeiers wat hulle geskik maak waar vroeg geplant kan word en/of in areas waar 'n lang groeiseisoen voorkom. Hoewel die cultivars moontlik die hoogste opbrengspotensiaal het, moet dit nooit meer as 10 tot 20% van aanplantings wees nie. Die risiko is weens die wisselvalligheid van seisoene.

    Tabel 3: Cultivareienskappe van die cultivars in 2019 tot 2020 getoets
    Cultivar Tipe Jaar 1ste toets Groei­periode:
    Dae tot blom
    Lang­gewens
    & Tyger-
    hoek
    Dae tot eind-
    blom
    Lang­gewens
    & Tyger­hoek
    Opbrengs (% van proef-
    gem)
    Swart-
    land
    2020-
    2021
    Opbrengs (% van proef-
    gem)
    Rûens
    2020-
    2021
    Swart­stam
    indeks
    Swart-
    stam
    indeks + Jockey¹ / Saltro² / Ilivo³
    Swart­stam weer-
    stands-
    groep#
    Diamond Konv. Agricol 2015 67 115 118 93* mw2021 w2021¹²³ ABF
    Quartz Konv. Agricol 2018 87 129 106 105 w2021 w2019¹ ABD
    Hyola 90013 Konv K2 Seed 2021 84 121 101 97 ? ? ?
    44Y90 CL Pioneer 2016 90 128 102 106 w-mw2021 w2021¹²³ B
    43Y92 CL Pioneer 2017 89 126 110 113 w-mw2021 w2021¹²³ B
    45Y93 CL Pioneer 2019 98 141 100 106 w-mw2021 w2021¹²³ BC
    44Y94 CL Pioneer 2021 90 130 105 107 w-mw2021 w2021¹³ BC
    45Y95 99 140 93 115 ? ? B
    Hyola 559 TT TT Barenbr. 2014 92 132 80 88 w2020 w2020² ABD
    Hyola 650 TT TT Barenbr. 2017 95 134 83 85 w2017 ABD
    Alpha TT TT Agricol 2017 88 127 101 98 mv-mw2018 w2018¹ BF
    Hyola 350 TT TT K2 Seed 2018 72 117 98 82* w2020 w2020¹²³ ABDF
    Blazer TT TT K2 Seed 2021 88 128 102 104 w2021 w2021¹ ADF

    w = weerstand  |  mw = matige weerstand  |  mv = matig vatbaar  |  v = vatbaar
    * Stadig ontkiem (datums aangepas).
    Saadbehandeling: Jockey = ¹ / Saltro = ² / Ilivo = ³
    Data verkry vanuit Australië in "Blackleg Management Guide Fact Sheet" (2020-2021).
    Begin blom: 50% van plante het een oop blom.

DOWNLOAD ISSUE


Enquiries

Directorate Plant Sciences, Department of Agriculture Western Cape
Private Bag, Elsenburg 7607   T. 021 808 5321   E. pietl@elsenburg.com

Editors

PJA Lombard   J Bruwer   Chris Cumming   Franco le Roux

Sponsored by the Protein Research Foundation


Subscribe to this newsletter